مس  
درباره آهن20 آگهی‌های خرید آگهی‌های فروش مناقصه‌ها مزایده‌ها دانستنی‌های فولاد قیمت روز آگهی‌های خدمات

مس

مس فلز نسبتاً قرمز رنگی است که از خاصیت هدایت الکتریکی و حرارتی بسیار بالایی برخوردار است.(در بین فلزات خالص، تنها خاصیت هدایت الکتریکی نقره در حرارت اتاق از مس بیشتر است) چون قدمت مصنوعات مسی کشف شده به ۸۷۰۰ سال قبل از میلاد برمی گردد، احتمالاً این فلز قدیمی‌ترین فلز مورد استفاده انسان می‌باشد. مس علاوه بر اینکه در سنگهای معدنی گوناگون وجود دارد، به حالت فلزی نیز یافت می‌شود.

مصارف و کاربرد های مس:

مصارف برقي:
صنعت برق يكي از بزرگ‌ترين مصرف‌كنندگان مس است زيرا  بهترين فلز ارزان براي انتقال برق است، همچنين در مقايسه با ساير انتقال‌دهنده‌ها از استاندارد خاصي برخوردار است
علاوه براين، قدرت استثنايي مس، انعطاف پذيري‌اش و مقاومت‌اش در برابر وادادگي و خوردگي، آن را به ارجح‌ترين و ايمن‌ترين انتقال‌دهنده براي ساخت سيم تبديل كرده است.
مس همچنين در كابل‌هاي برق، به صورت عايق‌بندي شده يا نشده، و براي كاربردهاي ولتاژ پايين، متوسط يا بالا مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
این فلز بخش اصلي موتورها و تبديل‌كننده‌هاي كارآمد است.

الكترونيك و ارتباطات:
كاربرد فيبر نوري در خطوط اصلي ارتباطات به انقلابي در صنعت ارتباطات از راه دور منجر شده است. علي‌رغم كنار گذاشتن مس در بخشي از نظام توزيع، نياز به مس در اجتماعاتي كه با سيم به هم متصل مي‌شوند افزايش يافته است. این فلز هنوز انتقال‌دهنده‌ي مناسبي براي بخش‌هاي انتهايي مسير انتقال است. همچنين خطوط اشتراك داخلي، شبكه‌هاي محلي، كامپيوترهاي شخصي و ساير سخت‌افزارها همگي به مس و آلياژهاي آن، بخصوص اتصال‌دهنده‌ها نيازمندند.
(فن‌آوري خط اشتراك‌دهنده‌ي ديجيتالي) به زيرساخت‌هاي مسي و موجود سيم‌هاي تلفن معمولي اين امكان را مي‌دهد تا اطلاعات را با سرعت بالا انتقال دهند. اين فن‌آوري براي كاربران اينترنت به معناي اتصال به ۵/۱ بيت در ثانيه به جاي ۵۶ هزار بيت در ثانيه است.
سازندگان نيمه‌هادي‌ها اخيراً چيپ مسي جنجال‌برانگيزي ارائه كرده‌اند. با استفاده از این فلز در مدار چيپ‌هاي سيليكوني، ريزپردازنده‌ها اين توانايي را مي‌يابند تا با استفاده از انرژي كمتر در سرعت‌هاي بالاتري عمل كنند.
ساختمان و عمارت:
مقاومت بام‌هاي مسي علاوه بر جذابيت‌شان در برابر شرايط هوايي سخت بسيار معروف است. در اكثر ساختمان‌هاي عمومي، ساختمان‌هاي تجاري و خانه‌ها از این فلز براي مقاومت در برابر آب باران و بام‌سازي استفاده مي‌شود.
برق جلاي سبز رنگ و تاثيرگذاري كه نماي كلاسيكي از گرمي و زيبندگي به مس اعطا مي‌كند، حاصل آب و هواي طبيعي است. سيستم‌هاي آب‌رساني و گرمايي مسي مشخصه‌اي از ايمني ارزشمند در ساختمان‌هاست.
مس و برنج موادي هستند كه در لوله‌كشي، شيرهاي آب، سوپاپ‌ها و وسايل منزل به كار مي‌روند.
این فلز برخلاف لوله پلاستيكي نمي‌سوزد، ذوب نمي‌شود يا در صورت بروز آتش گازهاي سمي يا زيان‌آور آزاد نمي‌كند. لوله‌هاي مس همچنين از سيستم‌هاي آب‌رساني در برابر باكتري‌هاي مرگبار مثل ليجيونلا legionella محافظت مي‌كند.
استفاده از دستگيره‌ها و بشقاب‌هاي مسي متضمن استفاده از خواص زيست‌ثباتي مس و ممانعت از انتقال بيماري و ميكروب است.

 

انواع مس و آلیاژهای

1-مس خالص: که حاوی ۹۹.۳% و یا بیشتر مس می باشد.

2-آلیاژهای با درصد مس بالا : دارای درصد مس بین ۹۶% تا ۹۹.۳% می باشند و برای دستیابی به خواص ویژه ممکن است نقره نیز افزوده شود.

 

3- برنج ها : دارای  روی  به عنوان عنصر آلیاژی اصلی می­ باشند، همچنین عناصر دیگری مانند آهن، آلومینیوم ، نیکل و سیلیسیوم برای بهبود خواص آلیاژ ، افزوده می ­شوند. برنج ها دارای مقاومت به خوردگی و استحکام کششی بالایی هستند.

افزودنی های برنج : افزودن سرب به ترکیبات برنج می تواند سبب بهبود خواص ماشین کاری شده، همچنین موجب سایش کمتر ابزار شود. افزودن آلومینیوم ، آهن ومنگنز به برنج سبب افزایش استحکام، افزودن سیلیسیوم سبب بهبود مقاومت به سایش می­ شود.

طبقه بندی برنج ها: به دو دسته تقسیم می­ شوند:

-  برنج آلفا، با درصد روی کمتر از ۳۷%. این آلیاژها داکتیل بوده و می توانند کارسرد شوند.

-  برنج آلفا - بتا یا دوتایی دارای ۳۷-۴۵% روی هستند. این آلیاژها دارای داکتیلیته محدودتری هستند و سخت تر و مستحکم تر می­ باشند.

خانواده های برنج : آلیاژهای برنج دارای سه خانواده اصلی می­ باشند:

- آلیاژهای CU-Zn

- آلیاژهای CU-Zn-Pb ( برنج های سرب دار)

- آلیاژهای Cu-Zn-Sn ( برنج های قلع )

4- برنز ها: دارای قلع به عنوان تنها عنصر آلیاژی و یا عنصر آلیاژی اصلی می­ باشند. امروزه برنز به آلیاژ های مس که عنصر آلیاژی اصلی آنها غیر از نیکل و روی می­ باشد اطلاق می شود.

خانواده برنزها شامل:

آلیاژ های Cu-Sn-P (برنز های فسفر)

آلیاژ های CU-Sn-Pb-P (برنز های فسفر سرب دار)

آلیاژ های Cu-Al (برنز های آلومینیوم )

آلیاژ های CU-Si (برنز های سیلیسیوم)

5-سایر گروه های آلیاژی

آلیاژ های CU-Ni : همانطور که از نام این آلیاژ مشخص است عنصر آلیاژی اصلی نیکل می­ باشد. این گروه می­ توانند شامل عناصر آلیاژی دیگر و یا فقط نیکل، به تنهایی باشند.

آلیاژ های CU-Ni-Zn : این آلیاژ ها بi علت رنگ آلیاژ به عنوان نقره های نیکل معروف می­ باشند. این گروه حاوی روی و نیکل به عنوان عناصر آلیاژی اصلی بوده، همچنین ممکن است سایر عناصر آلیاژی نیز به آن افزوده شود.

مس های سرب دار : مس های سرب دار آلیاژهای مس ریختگی هستند که دارای ۲۰% و یا بیشتر افزودنی سرب می­ باشند. همچنین آنها حاوی مقادیر کمی نقره هستند اما عناصر قلع و یا روی در آنها وجود ندارد.

6- آلیاژهای خاص : وقتی آلیاژها دارای ترکیبات شیمیایی هستند که در هیچ یک از گروه های ذکر شده قرار نمی­ گیرد، تحت عنوان آلیاژ های خاص نامگذاری می­ شوند.

مس های اتومات : این خواص با افزودن گوگرد و تلوریم به مس بدست می­ آید.

مس بازیافتی : آلیاژهای مس برای بازیافت بسیار مناسب هستند. حدود ۴۰% مصرف سالیانه آلیاژ های این فلز از مواد مسی بازیافت شده تامین می­ شود.

 

استحکام تسلیم : 

نقطه تسلیم آلیاژهای مس به صورت مشخص تعریف نشده است. بیشتر متداول است که در ۰.۵% کشش، استحکام تسلیم مواد آنیل شده، به عنوان یک سوم استحکام کششی آنها در نظر گرفته شود. سخت کاری با کار سرد یعنی مواد سخت تر شده و داکتیلیته آنها کاهش یابد و استحکام تسلیم به استحکام کششی نزدیک شود.

کارسرد و کار گرم:

مس و  آلیاژ های آن هر دو می­ توانند کار سرد و کارگرم شوند. داکتیلیته می­ تواند بوسیله آنیل کردن و یا آنیل تصادفی در حین جوشکاری یا لحیم کاری، مجددا بدست آید.

هدایت الکتریکی:

هدایت الکتریکی این محصول در دومین مرتبه پس از نقره قرار دارد و ۹۷% آن می­ باشد. بعلت قیمت کمتر و فراوانی بیشتر، بطور سنتی بعنوان ماده استاندارد برای کاربردهای انتقال الکتریسیته استفاده می­شود. اگرچه از نقطه نظر وزنی، سهم بزرگی از خطوط نیروی ولتاژ بالا هم اکنون از  آلومینیوم  بیشتر از مس استفاده می شود، هدایت آلومینیوم حدود دو برابر مس می­ باشد. این آلیاژهای آلومینیوم ، دارای استحکام پایین بوده و نیاز به بهسازی با گالوانیزه کردن و یا پوشش دهیآلومینیوم با سیم­ های  فولاد ی با استحکام کششیبالا در هر لایه دارند. اگر چه افزودن سایر عناصر خواصی نظیر استحکام را بهبود می­ بخشد، ولی مقداری کاهش در هدایت الکتریکی ایجاد می­ کند. بعنوان مثال افزودن ۱% کادمیم می­ تواند باعث افزایش استحکام به میزان ۵۰% شود ولی هدایت الکتریکی به میزان ۱۵% کاهش می­ یابد.

هدایت حرارتی :

هدایت حرارتی این فلز در حدود دو برابر آلومینیوم و سی برابر  فولاد زنگ نزن است. از این رو مس برای کاربردهایی که به انتقال حرارت سریع نیاز دارند، از قبیل ظروف آشپزخانه، مبدل حرارتی، رادیاتور های ماشین و وسایل نقلیه و انباره های حرارتی در کامپیوتر، دیسک چرخان و مجموعه­ های تلویزیون، استفاده می­ شود.

مقاومت به خوردگی  : 

همه آلیاژ های این فلز دارای مقاومت به خوردگی در برابر آب و بخار می ­باشند. در بیشتر اتمسفر های صنعتی و دریایی، آلیاژهای این محصول دارای مقاومت به خوردگی هستند. این فلز در محلول­های نمکی، خاک ها، کانی های غیر اکسیدی، اسید های آلی و محلول های سوز آور، مقاوم است. محلول آمونیاک مرطوب، هالوژن­ ها، سولفید ها، محلول­های حاوی یون های آمونیاک و اسیدهای اکسیدی، مانند اسید نیتریک، به مس حمله خواهند کرد. مقاومت به خوردگی آلیاژهای مس به دلیل تشکیل فیلم های به هم چسبیده روی  سطح مواد می ­باشد. این فیلم ها نسبتا غیر قابل نفوذ در مقابل خوردگی هستند بنابراین فلز پایه را از حمله بیشتر محافظت می­ کنند. آلیاژهای Cu-Ni ،  برنج  های  آلومینیوم  و آلومینیوم مقاومت عالی در برابر خوردگی در آب نمک از خود نشان می­ دهند.

وضعیت تولید:

این فلز معمولا در طبیعت به همراه سولفور یافت می شود . طور کلی از فرآیندی چند مرحله ای تولید می شود که از استخراج معدن و  کنسانتره سنگ کم ارزش سولفید معدنی مس آغاز شده و پس از ذوب و تصفیه الکترولیتی ، کاتد مس خالص را تولید میکند .افزایش سهم مس از شستشوی اسید سنگ فلز اکسید شده حاصل می شود .

به سبب خصوصیاتی مانند تکینی بودن یا ترکیبی ، قابل مفتول شدن ، چکش خوری ، رسانندگی الکتریکی حرارتی و نیز مقاومت آن در برابر زنگ زدگی ، مس به یکی از فلزات اصلی صنعتی تبدیل شده که از نظر میزان مصرف پس از آهن و آلومینیوم در  رتبه سوم قرار دارد. کاربرد های الکتریکی مس مانند تولید و انتقال برق ، سیم کشی ساختمان ، ارتباطات ، محصولات الکتریکی و الکترونیکی تقریبا سه چهارم کل مصرف مس را شامل میشود . معماری بزرگترین بازار تک قطبی پس از محصولات الکتریکی و الکترونیکی ، حمل و نقل ، ماشین آلات صنعتی و محصولات مصرفی و اصلی می باشد . فرآورده های فرعی و جانبی مس از ساخت و محصولات غیر قابل استفاده مس به آسانی بازیافت شده و به طور قابل  توجهی به عرضه مس می پیوندد .

شمش به صورت کاتد عموما بر اساس فرآیند ریخته گری واسطه ای نظیر اسلب ،بیلت، ورق ،مفتول و راد     مسی ، لوله و آلیاژهای مس به اشکال مختلف تبدیل می شود به عنوان نمونه به معرفی در محصول واسطه ای می پردازیم :

اسلب:

کاتد تولیدی در پالایشگاه و لیچینگ به واحد ریخته گری ارسال می گردد. این واحد از دو بخش ریخته گری پیوسته و نیمه پیوسته تشکیل شده است . از جمله تولیدات بخش ریخته گری نیمه پیوسته ، اسلب (شمش تخت مسی) است  که بر اساس استاندارد ASTM B5 تولید می شود .

عموما ابعاد  اسلب که به صورت ورق  تخت می باشد به شرح زیر می باشد:

طول:۷۳۰۰ میلیمتر

عرض:۶۶۰ میلیمتر

ضخامت: ۱۲۷ میلیمتر

 

بیلت:

کاتد تولیدی در پالایشگاه و لیچینگ به واحد ریخته گری ارسال می گردد . این واحد از دو بخش ریخته گری پیوسته و نیمه پیوسته تشکیل شده است . از جمله تولیدات بخش ریخته گری نیمه پیوسته ، بیلت (شمش استوانه ای مسی) است که بر اساس استاندارد ASTM B5 تولید می شود .

ابعاد بیلت که به صورت استوانه یا مفتول می باشد به شرح    زیر می باشد:

طول :۷۳۰۰ میلیمتر

قطر:۲۵۰ میلیمتر

 

 

 

مطالب مرتبط

فلز روی       

آلومینیوم      

فولاد      

سرب      

چدن      

تیتانیوم      

نیکل      

برنج      

تنگستن      

منیزیم

منگنز      

قلع